Vraag minister naar werkelijke kosten, verkeersprognoses en onderschatting OV in plan verbreding A27

Op 8 april 2013 vindt het MIRT-overleg (Meerjarenprogramma Infrastructuur, Ruimte en Transport) plaats. Op de agenda van dit lange overleg staan o.m. de bezuinigingen op het infrastructuurfonds, de kwaliteit van verkeersmodellen, de Mobiliteitsbalans 2012 en de publieksrapportage Rijkswegennet 2012. 

Het is nog onduidelijk of de eindrapportage van de Commissie Schoof op de agenda staat, omdat nog onbekend is wanneer de commissie gereed is. In de tussentijd is het raadzaam de minister vragen te blijven stellen over de onderwerpen die wel aan de orde waren in de Kamerdebatten over de opdracht aan de Commissie, maar die vervolgens geen onderdeel zijn geworden van de onderzoeksopdracht. Bij de politieke afweging van de adviezen en aanbevelingen van Schoof zijn deze onderwerp echter wel weer aan de orde.

Het gaat met name om de volgende onderwerpen:

1. De 'Quickscan Kosten Baten planstudie Ring Utrecht' uit 2009, lees verder...
2. Het besluit van de minister in september 2012 om door te gaan met verbreding tot 2x7 rijstroken, lees verder...
3. Afweging van het Kracht van Utrecht alternatief in 2010, lees verder...
4. Actualiteit van verkeersmodellen, lees verder...
5. Verzoek om een quickscan MKBA (Maatschappelijke Kosten Baten Analyse), lees verder...

Al deze onderwerpen zijn gerelateerd aan de vraag in hoeverre de Tweede Kamer inzicht heeft in wat het maatschappelijk rendement is van investeringen voor de Ring Utrecht / A27-Amelisweerd en voor de verschillende alternatieven. Wordt in analyses uitgegaan van berekeningen, cijfers en prognoses die actueel zijn? Wat zijn de werkelijke kosten en wat neem je daarin wel of niet mee? Hoe bereken je de baten, wat neem je daarin mee en wat juist niet?

Voorts is van belang in hoeverre de A27 bij Amelisweerd nu of in de toekomst de NOMO-norm (i.e. een norm voor een bepaalde trajectsnelheid op een stuk snelweg) overschrijdt en over hoeveel voertuigverliesuren het dan gaat. De onderstaande vragen kunnen in het Tweedekamer MIRT-debat leiden tot een verzoek aan de minister om een MKBA op te stellen voor de voorliggende plannen en beschikbare alternatieven van de Gemeente Utrecht en de Kracht van Utrecht.

Lees verder: vragen aan de minister met toelichting

Onderzoek toont aan: Verbreding van de bak is te duur en niet nodig

Een verbreding van de bak door Amelisweerd is erg duur en helemaal niet nodig. Die conclusie is te trekken uit twee rapporten die thans openbaar zijn gemaakt: een onderzoek van Witteveen+Bos in opdracht van de Gemeente Utrecht naar mogelijkheden binnen de bestaande bak en een nu pas openbaar gemaakt rapport van Twijnstra Gudde uit 2009 met een vereenvoudigde kosten/batenanalyse.

Het onderzoek van Witteveen+Bos: 2x6 kan binnen de bak

In opdracht van de gemeente Utrecht heeft Witteveen+Bos een nieuw ontwerp voor de A27 door Amelisweerd gemaakt. Zij zijn daarbij anders te werk gegaan dan Rijkswaterstaat.

Rijkswaterstaat let bij haar ontwerp in het geheel niet op omgevingsfactoren. De benodigde breedte van wegprofiel wordt bij Rijkswaterstaat enkel bepaald door verkeersprognoses en algemene ontwerpeisen, die hetzelfde zijn voor een weg door een weiland, langs een industrieterrein, door een natuurgebied of in een stedelijke omgeving. Zo komt Rijkswaterstaat tot 2x7 rijstroken en de stelling, dat verbreding van de bestaande bak in Amelisweerd noodzakelijk is.

Witteveen+Bos onderzoeken juist welke verkeerskundig aanvaardbare oplossingen mogelijk zijn wanneer je uitgaat van de breedte van de bestaande bak in Amelisweerd. En dat blijkt heel goed te kunnen bij een variant met 2x6 rijstroken. Er zijn twee echte aanpassingen ten opzichte van de eisen van Rijkswaterstaat. De eerste is een maximumsnelheid van 100 km/uur in plaats van 120 km/uur. De andere is dat vier van twaalf rijstroken wat smaller zijn: 3.05 meter in plaats van 3.50 meter. Beide aanpassingen vallen binnen de regels en zijn feitelijk heel gewoon bij Rijkswegen in een stedelijke omgeving.

Rapport: Witteveen+Bos - Verkenning inpassing 2x6 stroken binnen de bak bij Amelisweerd

In 2011 kwam ingenieursbureau Movares ook al tot de conclusie dat 2x6 binnen de bak goed mogelijk is:

Lees het artikel 'Mogelijkheden van twaalf rijstroken binnen de bak van Amelisweerd'

Twijnstra Gudde: Verbreding is honderden miljoenen duurder

De afgelopen week is ook een rapport van Twijnstra Gudde uit 2009 openbaar gemaakt in een geschoonde versie. Het is een zeer vereenvoudigde scan naar kosten en baten van verbredingsopties voor de bak. Het rapport schat de meerkosten van verbreding van de bak op zo'n 500 miljoen euro. De kosten van de verbrede optie van de Ring komen op ruim 1500 miljoen, de kosten van een variant binnen de bestaande bak komen op ruim 1000 miljoen euro. De getallen zijn duidelijk aan de indicatieve kant, maar het is ons een raadsel hoe minister Schultz in debat met de Kamer die meerkosten van verbreding op hoogstens 40 miljoen heeft kunnen schatten!

De varianten nuchter bekijkend kan eenvoudig worden geconstateerd dat de baten van verbreding in de verste verte niet opwegen tegen de buitengewoon hoge kosten. Zeker wanneer je bij die kosten behalve de aanleg ook kosten voor gezondheidseffecten, aantasting van natuur- en recreatiegebied en risico's tijdens de uitvoering meerekent.

'Gecensureerd' rapport: Twijnstra Gudde - Onderzoeksnotitie Werkspoor Kosten en Baten, tussenfase planstudie Ring Utrecht, inclusief quick-scan kosten-batenanalyse

Pers: Meer informatie bij Jos Kloppenborg (06 185 123 70)

Wel of niet verbreden van de A27 bij Amelisweerd - onafhankelijk onderzoek onder druk

Woensdag 13 februari kwam minister Schultz met een brief aan de Tweede Kamer op de proppen, waarin zij aangaf welke infrastructuurprojecten zij wil schrappen, vertragen of zonder vertraging doorgang wil laten vinden. En ja hoor; de minister schrijft: "Projecten uit het Regeerakkoord worden onverminderd doorgezet", waarna ze direct de "Ring Utrecht (A27)" noemt. Landelijke media nemen dit bericht over. "De geplande verbreding van de A27 bij Amelisweerd gaat gewoon volgens plan door", zo lazen wij in een nieuwsitem van RTV Utrecht.

Natuurlijk is daar nog helemaal niets over besloten. De Tweede Kamer heeft afgedwongen dat er een onafhankelijk onderzoek moet plaatsvinden naar wel of niet verbreden. Maar het is opvallend dat de minister blijkbaar teksten de wereld instuurt die de suggestie wekken dat de uitslag al beklonken is.

Daarom roepen wij de Tweede Kamer op de minister duidelijk te maken dat zij niet gediend is van het creëren van een 'voldongen feiten' sfeer, terwijl de uitslag van het onderzoek nog niet bekend is.

Politieke afweging

Na het verschijnen van het rapport (te verwachten begin maart) zal de Tweede Kamer met de minister een politieke afweging gaan maken of de A27 in deze tijden van bezuiniging nog verbreed moet of hoeft te worden. Interessant is nu dat de minister in haar brief over de bezuinigingen aangeeft dat het economisch rendement van een project doorslaggevend zou moeten zijn. Ze wil dit zo mogelijk berekenen aan de hand van een maatschappelijke kosten/baten analyse (MKBA). In haar opdracht voor het onafhankelijk onderzoek wilde minister Schultz echter geen MKBA gebruiken. Ook in haar eigen afweging over de besteding van de vele honderden miljoenen euro's voor de verbreding van de bak bij Amelisweerd gebruikt ze geen MKBA. 

Van auto & wegen naar mens & mobiliteit

De Kamer krijgt de komende maanden de kans om voor het miljard voor de Ring Utrecht een betere besteding te vinden. Het is een kans om rekening te houden met de noodzaak tot bezuinigen en met groeiscenario's, die achter de feiten en maatschappelijke ontwikkelingen als Het Nieuwe Werken aan lopen; dit met inachtneming van de negatieve effecten van automobiliteit op de (gezondheid van de) bevolking. Automobilisme is geen vanzelfsprekende keuze voor de huidige generatie van twintigers en dertigers. Zij geven de voorkeur aan openbaar vervoer en aan wonen en werken in een stedelijke omgeving, zonder de financiële- en gezondheidskosten die autobezit en –gebruik met zich meebrengen. De Utrechtse regio heeft vele miljoenen nodig voor een optimalisering van het OV-tramnetwerk dat veel vervoersdruk van de A27 en de Ring Utrecht zal opheffen en de druk van doorgaande en parkerende auto's zal verminderen. Utrecht en de Randstad kunnen zich nu nog voegen in het internationale patroon van stedelijke agglomeraties waarin de mens en diens levensbehoeften centraal staan.

Het is dus nog helemaal geen voldongen feit of de bak bij Amelisweerd wel of niet verbreed gaat worden. Het laatste woord is nog altijd aan de Kamer wanneer die in maart of april het onderzoek van de Commissie Schoof bespreekt.

Lees ook: 

Onze schriftelijke reactie op de vragen van de Commissie Schoof

Verslag van het gesprek met de Commissie Schoof

Strip M&M en het asfaltavontuur

Er moet toch ooit een eind komen aan al dat asfalt, M&M? 

Klik op de strip om verder te lezen. 

Geïnspireerd?

Ga zelf aan de slag, stuur ons het resultaat en wellicht ziet u uw werk dan wel hier terug. 

© Vrienden van Amelisweerd (neem contact op voor meer info)

Geluidhinder in Utrecht is een serieus probleem voor onze gezondheid

Onlangs publiceerde de Gemeente Utrecht het rapport 'Utrecht brengt geluid in kaart'. Hierin brengt de gemeente alle plekken in kaart waar meer dan 55dB aan omgevingslawaai te horen is. Basis voor de gegevens zijn modelberekeningen over het jaar 2011. Geluidshinder per woning is hier niet uit af te leiden. De brommer van de krantenbezorger 's ochtends vroeg en de tv van de buren zijn er ook niet in verwerkt. Wat de kaarten wel vertellen is dat een op de vijf Utrechters hinder ondervindt van omgevingslawaai. Het aantal ernstig gehinderden staat op 24.600 mensen.

De kaart met wegverkeerslawaai (klik op het plaatje voor de volledige kaart) laat maar weinig delen zien met een geluidsniveau beneden de 55dB (kleur wit). Zoals duidelijk te zien zijn de vele snelwegen in en rond Utrecht, de Waterlinieweg en de Noordelijke Randweg belangrijkste oorzaken van geluidhinder. Het rapport noemt Lunetten als belangrijkste voorbeeld van een wijk die "wordt overspoeld door een deken van geluid." Spoorwegen en tram blijken weinig hinder te veroorzaken. Er rijdt steeds meer stil materieel en in de woonwijken zijn al veel geluidsschermen geplaatst. Alleen de bruggen over het Amsterdam-Rijnkanaal produceren teveel lawaai. 

Constant gezoem en je gezondheid

De kaarten met geluidhinder laten zoals de wet voorschrijft 24-uurs gemiddelden zien. Dat betekent dat de hinder tijdens ochtend en avondspits nog een stuk groter is. Zo vertelt Tineke de Groot uit Voordorp voor het Radio 1 Journaal dat zij regelmatig 70dB meet in de spits. Over de gevolgen van een te hoge geluidsbelasting is tegenwoordig veel bekend. Jan Fransen (Natuur & Milieu en Kracht van Utrecht) in hetzelfde radioprogramma: "Het blijkt dat mensen in toenemende mate last krijgen van bijvoorbeeld hart- en vaatziekten die veroorzaakt worden door toegenomen stress. Want dat is wat dat continue gezoem met je doet." 

Geluid leidt niet alleen massaal tot hinder en ernstige hinder, maar ook tot fysieke gezondheidseffecten. Dit laatste is al het geval bij veel voorkomende geluidsniveaus: 60 dB wegverkeerslawaai voor verhoogde kans op hartaanval en 55 dB wegverkeerslawaai voor hogere bloeddruk en hart/vaatziekten. Verhoogd medicijngebruik is al bij nog lagere niveaus aan de orde. De stress door verkeerslawaai speelt daarbij een hoofdrol. In Nederland veroorzaakt de milieustressor lawaai, na fijnstof, de grootste sterfte en ziektelast (Jan Fransen in tijdschrift Milieu, september 2012). 

In feite liggen er een aantal eenvoudige oplossingen voor het oprapen. Zo zou het dik 3dB schelen wanneer de maximum snelheid op onze ringwegen op 80 km/h zou liggen (80=pr8ig). Het meer toepassen van stillere banden heeft een vergelijkbaar effect. De sleutel tot het verlagen van de geluidhinder in Utrecht ligt in Den Haag. 

Lees verder: Europees Parlement zwicht voor de autoindustrie

Lees verder

Lees ons rapport met antwoorden voor de onafhankelijke onderzoekscommissie verbreding A27

Vrijdag 18 januari spraken wij in het Utrechts Milieucentrum met de Commissie Schoof, de commissie aangesteld om de besluitvorming rond de verbreding van de A27 bij Amelisweerd te onderzoeken. Aan tafel zat een Utrechtse afvaardiging van bewonersgroepen uit Lunetten, Voordorp en Rijnsweerd, de Vrienden van Amelisweerd, Kracht van Utrecht en Milieucentrum Utrecht. Afgelopen week hebben wij een rapport ingediend in twee delen: een van de hele Utrechtse delegatie en een van de Kracht van Utrecht met antwoorden op de specifieke vragen over onze rapporten en onze kijk op de besluitvorming. Beide rapporten zijn in korte tijd tot stand gekomen dankzij een intensieve samenwerking tussen de bewonersgroepen en organisaties. 

Download ons rapport (pdf). 

Vroeg voorsorteren naar 2x7 rijstroken

In ons rapport komen wij tot een negental conclusies die wij uitvoerig toelichten. Ook opgenomen is een chronologie van de besluitvorming vanaf 2006 tot heden, een lijst van beweringen van het ministerie met onze reactie en een eerder gepubliceerde beschouwing over betrouwbaarheid van groeiscenario's. Wij concluderen dat het ministerie onvoldoende onderzoek heeft gedaan naar de realisatie van meer rijstroken binnen de huidige betonbak bij Amelisweerd. De door ons aangedragen alternatieven zijn allemaal in een vroeg stadium afgeserveerd. Op het moment dat de inspraak goed op gang kwam, waren de alle binnen-de-bak alternatieven reeds afgevallen.

Trajectsnelheid als absolute streefwaarde

Redenen hiervoor liggen bijvoorbeeld in het niet up-to-date houden van de eigen verkeersmodellen en met name het gebruik van de zogenaamde NOMO-norm als streefwaarde. Dit is een norm voor een bepaalde trajectsnelheid op een stuk snelweg. Praktischer en beter zou zijn om uit te gaan van reistijdverlies over langere trajecten binnen de regio. Op dit criterium scoort de Kracht van Utrecht oplossing veel beter. Het gebruik van de NOMO-norm als enig criterium heeft er voor gezorgd dat alle alternatieven die uitgaan van 'binnen-de-bak' en een lagere maximum snelheid afvielen nog voordat ze goed zijn onderzocht op mogelijke effecten (overigens voldoet geen enkele variant aan deze norm). Deze gang van zaken is in afwijking van de motie Vendrik (2009); de Kracht van Utrecht had namelijk meegenomen moeten worden tot in een latere fase (de 2e fase MER). 

Ook op het kostenaspect valt veel af te dingen. Voor het voorkeursalternatief is nooit een Maatschappelijke Kosten Baten Analyse gemaakt. Dat maakt een vergelijk tussen alternatieven buitengewoon moeilijk. Het is bekend dat juist bakverbreding aanzienlijke financiële en technische risico's met zich meebrengt. De weigering van het ministerie om hier inzicht in te verschaffen, is democratisch gezien zeer twijfelachtig. 

Naar een transparant beoordelingskader

Om deze en meer redenen is het voorkeursalternatief van de Planstudie Ring Utrecht op onjuiste gronden tot stand gekomen. De Kracht van Utrecht zou graag een transparant beoordelingskader zien met een ontwerpbesluit dat een brede duurzaamheids- en MKBA-toets kan doorstaan. Uiteraard zijn wij als burgerinitiatief en expertgroep bereid de minister daarmee te helpen. Lees verder in ons rapport en oordeel voor u zelf. 

Lees hier ons rapport met antwoorden aan de Commissie Schoof

Natuurgidsen gevraagd voor Amelisweerd op zondag 3 maart

De sneeuwklokjes zijn al gesignaleerd en het excursie-seizoen is begonnen met een eerste excursie op zondag 10 februari. Velen van jullie hebben aangegeven interesse te hebben om iets te willen doen voor ons mooie Amelisweerd. Dat kan nu. Op zondag 3 maart vindt onze tweede Amelisweerd excursie plaats. We verzamelen om 13.00 uur bij de 'entree' van Amelisweerd aan de Koningsweg, net na het viaduct over de A27, bij de fietsenrekken. Zie googlemaps. 

Vrienden-voor-vrienden natuurexcursies

Van 13.00 tot 14.00 beginnen we met een excursie onder leiding van deskundigen over de flora en fauna en de historie van het landgoed (het thema staat nog niet vast). De excursies vanaf 14.00 uur hebben een bijzonder karakter. Alle deelnemers worden verzocht vrienden en bekenden uit te nodigen om hen tussen 14.00 en 14.45 zelf een excursie aan te bieden. Dus van 14.00 tot 14.45 uur vindt de excursie plaats voor de vrienden van de vrienden, geleid door de vrienden! Ook deze excursie begint bij de fietsenrekken.

Een mooie opstap dus naar een Amelisweerd gids! En we hebben jullie gidsen dit jaar ook nodig voor een groot publieksevenement dat we van plan zijn te organiseren.

Doe mee als gids of deelnemer op zondag 3 maart

Doe mee! Kom op zondag 3 maart om 13.00 uur naar Amelisweerd met een aantekeningenboekje en misschien een camera; nodig vrienden uit om vanaf 14.00 uur mee te doen aan de vrienden-voor-vrienden-excursie. En natuurlijk kun je daarna in de Veldkeuken gezellig wat eten en drinken. 

Mee doen als gids? Schrijf je dan nu in als gids via dit inschrijfformulier

Startpunt voor iedereen: Ingang van Amelisweerd a.d. Koningsweg, bij de fietsrekken net voorbij het viaduct over de A27, zie googlemaps. 

De onafhankelijke commissie Schoof in stripvorm

Het onafhankelijk onderzoek naar de besluitvorming rond de verbreding van de A27 is een ingewikkelde kwestie. Het onderzoek strekt zich uit over meerdere jaren met stapels rapporten, brieven en besluiten. In een poging het iets makkelijker te maken, en leuker, heeft een goede Vriend(in) van Amelisweerd het onderzoek in stripvorm gegoten. Heel treffend, vinden wij. 

Geïnspireerd?

Ga zelf aan de slag, stuur ons het resultaat en wellicht ziet u uw werk dan wel hier terug. 

Klik op de strip om verder te lezen. 

© Vrienden van Amelisweerd (neem contact op voor meer info)

Lees verder